PROFILE

Μαυρογένης Σταύρος

Τίτλος Διδακτορικής Διατριβής:

Διεθνές Δίκαιο και Κλιματική Πολιτική: Η Έννοια της Προσαρμογής και η Εφαρμογή της στην Περίπτωση των Μικρών Νησιωτικών Αναπτυσσομένων Κρατών (SIDS) 

Περίληψη

Η παρούσα διατριβή έχει ως κύριο αντικείμενο την ανάλυση της διεθνούς κλιματικής πολιτικής, έτσι όπως αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια μέσα από το πλαίσιο διαπραγματεύσεων του ΟΗΕ. Η κλιματική πολιτική στηρίζεται στους πυλώνες του μετριασμού των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου και τον πυλώνα προσαρμογής στις αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αντίστοιχα. Η προσαρμογή και ειδικότερα ο κλάδος του δικαίου της προσαρμογής, αναπτύσσεται ραγδαία καθώς σταδιακά υιοθετούνται αντίστοιχα μέτρα στο εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Η διατριβή θα εξετάσει τη σχέση της διεθνούς κλιματικής πολιτικής με το διεθνές δίκαιο του περιβάλλοντος, το διεθνές δίκαιο της ανάπτυξης καθώς και τις προοπτικές εξέλιξης του δικαίου της προσαρμογής. Η επιλογή των Μικρών Νησιωτικών Αναπτυσσομένων Κρατών ως περιπτωσιολογικής μελέτης βασίζεται στο γεγονός ότι αποτελούν την πιο ευάλωτη ομάδα κρατών στο φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής και ως εκ τούτου μαζί με τον υπόλοιπο Αναπτυσσόμενο Νότο βρίσκονται στο επίκεντρο των διεθνών διαπραγματεύσεων για το κλίμα. 

Καινοτομία

Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής είναι ένα ζήτημα το οποίο έχει κινητοποιήσει σε επίπεδο διεθνούς οργάνωσης όλους τους σημαντικούς δρώντες (κράτη, οργανισμοί ΜΚΟ, πολυεθνικές κτλ). Αυτή ακριβώς η κινητοποίηση της διεθνούς κοινότητας παρουσιάζει μεγάλο ερευνητικό ενδιαφέρον καθώς κρίνεται αναγκαία η «χαρτογράφηση» της, η ενδελεχής ανάλυσή της και τέλος η κριτική αξιολόγηση. Επίσης, η ολοένα και μεγαλύτερη αξία που λαμβάνει η έννοια της προσαρμογής, ως στρατηγική αντιμετώπισης των αρνητικών συνεπειών της κλιματικής αλλαγής είναι ένα επιστημονικό πεδίο το οποίο δεν αναλυθεί επαρκώς στην Ελλάδα. Η δημοσίευση της Λευκής Βίβλου της ΕΕ για την Κλιματική Αλλαγή και πιο πρόσφατα της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Κλιματική Αλλαγή και ενδεχομένως έκδοση στο άμεσο μέλλον σχετικού κανονισμού θα υποχρεώσει την Ελλάδα να εκπονήσει αντίστοιχη εθνική στρατηγική. Η ανάλυση του εν λόγω αντικειμένου θα διευκολύνει τους υπευθύνους για τη λήψη των αποφάσεων (decision makers) να έχουν σε πρώτο επίπεδο μια σφαιρική εικόνα του ζητήματος και δεύτερον να υιοθετήσουν τα απαραίτητα εκείνα μέτρα σύμφωνα με τη διεθνή εμπειρία και τις ιδιαιτερότητες της χώρας. Τέλος η καινοτομία του θέματος δεν περιορίζεται μόνο στα ελληνικά δεδομένα αλλά αποκτά και ιδιαίτερη βαρύτητα σε διεθνές επίπεδο καθώς η ανάλυση της προσαρμογής είναι ένα ζητούμενο το οποίο έχει αρχίσει σχετικά πρόσφατα να απασχολεί την ακαδημαϊκή χώρο ιδιαίτερα στη διεπιστημονική του διάσταση. 

Κοινωνικά οφέλη

Η ειδικότερη στόχευση της διατριβής στα θέματα προσαρμογής στις αρνητικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στα Μικρά Νησιωτικά Αναπτυσσόμενα Κράτη εκφράζει ακριβώς αυτό το στόχο. Την αναγνώριση των αδυναμιών και του βαθμού ευπάθειας που αντιμετωπίζουν, την ανάλυση σε ιστορικό κοινωνικοοικονομικό και πολιτικό επίπεδο της τρωτότητας τους και τέλος στη διατύπωση προτάσεων πολιτικής για επίλυση του ζητήματος. Οι αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής (άνοδος της στάθμης της θάλασσας, ακραία καιρικά φαινόμενα) θα πλήξουν τις μειονεκτούσες ομάδες πληθυσμού τόσο στον ανεπτυγμένο Βορά όσο και στον αναπτυσσόμενο Νότο. Εκτός δηλαδή από τη γεωγραφική ανάλυση του ζητήματος των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στα SIDS μέσα από την ανάλυση του ζητήματος σε παγκόσμιο επίπεδο θα προκύψουν σημαντικά συμπεράσματα για το βαθμό των επιπτώσεων σε κοινωνικά ευπαθείς ομάδες καθώς και στα απαραίτητα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν για την αναγκαία προσαρμογή τους. Ειδικότερα για την Ελλάδα η αύξηση της παρουσίας ακραίων καιρικών φαινομένων τα οποία σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή στη περιφέρεια θα επηρεάσουν αρνητικά την ευρύτερη αναπτυξιακή τους διαδικασία. Ως εκ τούτου στο άμεσο μέλλον θα κριθεί αναγκαία η εκπόνηση τόσο εθνικής όσο και αντίστοιχων περιφερειακών στρατηγικών προσαρμογής ανάλογα με την ιδιαιτερότητα κάθε περιοχής. Η παρούσα διατριβή μετά την ενδελεχή συγκέντρωση ποιοτικών στοιχείων από τη διεθνή και ευρωπαϊκή εμπειρία στοχεύει στη παραγωγή προτάσεων πολιτικής οι οποίες θα είναι άμεσα υλοποιήσιμες και στην περίπτωση της Ελλάδας εν γένει και ειδικότερα στις λιγότερο ανεπτυγμένες ή φθίνουσες περιφέρειές της.

Τριμελής Επιτροπή

  Καθηγητής Τσάλτας Γρ., Πάντειο Πανεπιστήμιο  (επιβλέπων)

 Καθηγητής Περράκης Στ., Πάντειο Πανεπιστήμιο

  Επίκουρος Καθηγητής Ραυτόπουλος Ευάγγ., Πάντειο Πανεπιστήμιο

 

Δημοσιεύσεις / Ανακοινώσεις

Ξένες:

Mavrogenis, S. and I. Kelman. 2013. "Perceptions of Greece-Turkey Disaster Diplomacy: Europeanization and the Underdog Culture". Balkanistica, pp.73 – 104.

Mavrogenis, S. and I. Kelman. 2013. “Lessons from Local initiatives on ecosystem – based climate change work in Tonga” in Fabrice Renaud, Marisol Estella, Karen Sudmeier (Eds.), The role of ecosystems in disaster risk reduction: From science to practice, Publisher: United Nations University Press.

Ελληνικές:

Σε συλλογικούς τόμους:

Τσάλτας Γρ., Μαυρογένης Στ., Μπούρτζης Τηλ. Και Ροδοθεάτος Γερ., «Η Γεωγραφία στις Διεθνείς Σπουδές. Μια Γεωγραφική Προσέγγιση της Σύγχρονης Διεθνούς Κοινότητας» εκδ. Ι. Σιδέρης, Αθήνα 2011.

Μαυρογένης Στ και Πασπάτη Ερ., «Ο Οδικός Χάρτης του Μπαλί και η Συμφωνία της Κοπεγχάγης. Μία Συγκριτική Προσέγγιση» στο Τσάλτας Γρ. – Κατσιμπάρδης Κων/νος (επιμ.), Κοπεγχάγη 2009. Το Περιβάλλον στη Δίνη μιας Παγκόσμιας Κρίσης, εκδ. Ι. Σιδέρης, Αθήνα 2011.

Πλατιάς Χαρ. Και Μαυρογένης Στ., «Η Αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής από την ΕΕ: Κλιματική Πολιτική και Διακυβέρνηση – Προσαρμογή» στο Τσάλτας Γρ. – Κατσιμπάρδης Κων/νος (επιμ.), Διεθνής Κλιματική πολιτική. Ο Δρόμος προς την Κοπεγχάγη, εκδ. Ι. Σιδέρης, Αθήνα 2009.

Κατσιμπάρδης Κων/νος και Μαυρογένης Στ., «Κλιματική Αλλαγή και Κλιματική Πολιτική στη Μεσόγειο: Ενδυναμώνοντας τη Συνεργασία στο Τομέα της Προσαρμογής» στο Τσάλτας Γρ., Πλατιάς Χαρ. (επιμ.) Ένωση για τη Μεσόγειο. Πολιτικοί Οραματισμοί και Υδάτινες Ιστορίες – Περιβαλλοντικές Προκλήσεις για τα θαλάσσιο χώρο, εκδ. Θήτα, Αθήνα 2009.

Μαυρογένης Στ και Πασπάτη Ερ., «Κλιματική Αλλαγή: Επισιτιστική Κρίση και Αναπτυσσόμενος Νότος» στο Τσάλτας Γρ. (επιμ.) Το Δικαίωμα στην Τροφή. Η Παγκόσμια επισιτιστική Κρίση και Περιβάλλον, εκδ. Καλοκάθη, Αθήνα 2009.

 

Σε ηλεκτρονικό / έντυπο τύπο:

Μαυρογένης Στ. , «Κλιματική Αλλαγή: οι Ιννουίτ ζητούν αποζημίωση από τις ΗΠΑ», στο Περιβάλλον 21, τεύχος 34, σελ. 58-59.

Μαυρογένης Στ., «το Πράσινο Ταμείο, μια Κριτική προ-αξιολόγηση». Διαθέσιμο στο http://www.nomosphysis.org.gr/articles.php?artid=4076&lang=1&catpid=2, Μάρτιος 2010.

Μαυρογένης Στ.: «Carbon Offsetting – Η απάντηση της κοινωνίας των πολιτών στις κλιματικές αλλαγές», στο Περιβάλλον 21 τεύχος 24, Ιούλιος – Αύγουστος 2008.

 

Άλλες Δημοσιεύσεις:

Ε.Κε.Π.Ε.Κ. Παντείου Πανεπιστημίου, ΓΣΕΕ, ΤΕΕ, WWF Ελλάς, «Οδικός Χάρτης για την Προσαρμογή της Ελλάδας στην Κλιματική Αλλαγή». Επιστημονική έκθεση. Αθήνα: Οκτώβριος 2011. H έκθεση συντάχθηκε από τους (σε αλφαβητική σειρά): Δρ Χριστίνα Θεοχάρη, Πρόεδρος ΕΚΠΑΑ, εκπρόσωπος ΤΕΕ και ΓΣΕΕ, Δρ Κωνσταντίνο Κατσιμπάρδη, Συντονιστή Παρατηρητηρίου Πολιτικής και Δικαίου για την Κλιματική Αλλαγή, Ε.Κε.Π.Ε.Κ., Πάντειο Παν/μιο, Σταύρο Μαυρογένη, Υπ. Δρ και Ερευνητή Ε.Κε.Π.Ε.Κ., Πάντειο Παν/μιο, Αχιλλέα Πληθάρα, Υπεύθυνο Εκστρατειών Πολιτικής WWF Ελλάς.

Μαυρογένης Στ., «Περιβάλλον το μέγα πρόβλημα: οι διατάξεις και η εφαρμογή του Πρωτοκόλλου του Κιότο είναι ικανοποιητικές;», Ιούνιος 2008, διαθέσιμο στο http://www.nomosphysis.org.gr/articles.php?artid=3467&lang=1&catpid=1. Πρόκειται για αναδημοσίευση της μελέτης που κατέθεσα στο διαγωνισμό για μεταπτυχιακούς φοιτητές του Ιδρύματος Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου όπου κι τιμήθηκα με το πρώτο βραβείο. Επικεφαλής της επιτροπής αξιολόγησης ήταν ο Καθηγητής Γ. Παπαδημητρίου.

 

Ανακοινώσεις:

-  Συμμετοχή με ανακοίνωση αναφορικά με την πρόοδο της διδακτορικής διατριβής στο 8ο σεμινάριο Διεθνούς Δικαίου που διοργανώθηκε στο Ναύπλιο στις 25-27 Μαΐου 2012.

 - Συμμετοχή με παρουσίαση στο διεθνές συνέδριο PlanetunderPressureπου διοργανώθηκε στο Λονδίνο στις 26-29 Μαρτίου 2012 με θέμα Community – BasedadaptationtoolsinSIDS: FieldworkExperiencefromTonga. Το συνέδριο διοργανώθηκε από διεθνείς επιστημονικές ενώσεις και αποτελούσε την επιστημονική προπαρασκευή της Παγκόσμιας Συνδιάσκεψης του ΟΗΕ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη στο Ρίο τον Ιούνιο του 2012.

 - Συμμετοχή με εισήγηση την ημερίδα που διοργανώθηκε από τους Ροταριανούς Ομίλους Αθηνών και Πεντέλης στις 17/03/2012 με θέμα: Κλιματική Αλλαγή. Αποδείξεις από την έρευνα

πεδίου σε Ειρηνικό και Ατλαντικό.

  - Συμμετοχή με από κοινού εισήγηση με την Υπ. Δρ. ΕριφύληΠασπάτηστοΔιεθνέςΣυνέδριοπουδιοργανώθηκεαπότοInstituteofSustainable Development and Management of Natural Resources καιαπότο Centre for Environment EducationστηνΑθήναστις 29-31 Οκτωβρίου 2009, μεθέμα: the EU's climate change policy: a critical assessment.

  -  Συμμετοχή με από κοινού εισήγηση με τον Καθηγητή Γρ. Τσάλτα στο συνέδριο που διοργάνωσε το Ευρωπαϊκό Κέντρο περιβαλλοντικής Έρευνας και Κατάρτισης και το Κυθυραϊκό Ίδρυμα Πολιτισμού και ανάπτυξης στις 11-12/09/2009 με θέμα: Κύθηρα 2009. Ανάπτυξη, Τουρισμός, Περιβάλλον. ο τίτλος της εισήγησης ήταν: Τα Κύθηρα στο δρόμο της Αειφορίας.

  - Συμμετοχή με από κοινού εισήγηση με τον Δρ Κων/νο Κατσιμπάρδη στο συνέδριο που διοργάνωσε η Ελληνική Προεδρία του Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) στο Βουκουρέστι στις 5-6 Οκτωβρίου 2009 με θέμα ClimateChangeandSecurity. Ηεισήγησηπουπαρουσιάστηκεαπόταστελέχηείχετίτλο: Adaptation Policy and Law as an "Antidote" to increasing climate change risks and insecurity"

 -  Εισήγησηστο Workshop τουΠρογράμματοςτηςΕυρωπαϊκήςΈνωσης ENSEMBLES τοοποίοδιοργανώθηκεστηΒενετίαστις 11 Δεκεμβρίου 2008 μεθέμα: « Climate Change: Recent Developments in Adaptation Policy and Law». Η εν λόγω εισήγηση έγινε από κοινού με το δρ. Κ. Κατσιμπάρδη από πλευράς Παρατηρητηρίου ΕΚΕΠΕΚ όπου και μετείχα σαν αποστολή εκπροσωπώντας το Εθνικό Αστεροσκοπείο

Αθηνών το οποίο και συμμετέχει στο Πρόγραμμα.

 - Συμμετοχή με εισήγηση στην 9η Διεθνή Συνάντηση του Δικτύου “AssissesJeunesetMediterranee” που διοργανώθηκε στη Νίκαια της Γαλλίας 1-5 Απριλίου 2008

με θέμα: “ImpactdurechauffementclimatiqueenMediterranee.”.

 

Ερευνα:

 -   Έρευνα πεδίου στο πλαίσιο της υπό εκπόνησης διδακτορικής έρευνας με χρηματοδότηση του Νορβηγικού Υπουργείου Εξωτερικών στα Νησιά Τόνγκα του Νοτίου Ειρηνικού τον Οκτώβριο του 2010, στο Μπαρμπάντος της Καραϊβικής το Φεβρουάριο του 2012 και στις Σεϋχέλλες το Φεβρουάριο του 2013. Η έρευνα εντάσσεται στο πλαίσιο συνεργασίας με το ερευνητικό κέντρο CICERO και το πρόγραμμα ManyStrongVoices με παραδοτέο έκθεση πεπραγμένων.

  -  Short-term Scientific Mission χρηματοδοτούμενηαπότοευρωπαϊκόερευνητικόπρόγραμμα COST (European Cooperation in Science and Technology) στηνεξήςθεματική: Climate Change and Migration. Vulnerability and Adaptation Issues in the Pacific and Caribbean Sea. Ηερευνητικήαποστολήφιλοξενήθηκεαπότο Center for International Climate and Environmental Research – Oslo (CICERO), Oslo (NO).

 -  Σεπτέμβριος 2011 μέχρισήμερα: ΑναπληρωματικόμέλοςστηΔιοικούσαΕπιτροπήτουΠρογράμματος COST Action IS1101 Climate Change and Migration: Knowledge, Law and Policy, and Theory.

Μάιος 2009 μέχρι σήμερα: Μέλος της Ομάδας Εργασίας της πρωτοβουλίας του ΕΚεΠΕΚ, της ΕΛΕΤ και του ΕΛΙΑΜΕΠ με τίτλο: «Μετάβαση σε μια Πράσινη Ελλάδα 2010-2020» η οποία αφορά στη διοργάνωση ανοιχτού ηλεκτρονικού διαλόγου μεταξύ πανεπιστημιακών, μελών της τοπικής αυτοδιοίκησης, στελεχών των ΜΚΟ αλλά και του επιχειρηματικού κόσμου με στόχο τη κατάθεση προτάσεων για τη πράσινη ανάπτυξη. Με βάση το σύνολο των προτάσεων που θα κατατεθούν, η επιστημονική επιτροπή που έχει συσταθεί θα επιδιώξει να συγκεντρώσει τις προτεινόμενες πολιτικές και τεχνολογικές προτεραιότητες για την  Ελλάδα και να κωδικοποιήσει τους βασικούς τρόπους υλοποίησης τους σε μια Έκθεση που θα κατατεθεί σε κάθε ενδιαφερόμενο φορέα. Η σχετική ιστοσελίδα είναι προσβάσιμη στο http://www.diavouleusi.eliamep.gr/

Μάιος 2008 - Σεπτέμβριος 2008: Ερευνητής, Μέλος της ομάδας του Ε.Κε.Π.Ε.Κ. του Παντείου Πανεπιστημίου που εκπόνησε την Έρευνα «Αρκτική. Ένας Παγωμένος «Ωκεανός» Πεθαίνει μια Ψυχροπολεμική Θάλασσα Γεννιέται. Διεθνής Πολιτική- Οικονομία- Δίκαιο – Οργάνωση - Φυσικοί Πόροι  και Περιβάλλον», για λογαριασμό του Επιστημονικού Κέντρου Ανάλυσης και Σχεδιασμού του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών

Οκτώβριος 2007-Ιούνιος 2009: Μέλος της Ομάδας Υλοποίησης του Ε.Κε.Π.Ε.Κ. για το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης Grundtvig, της Διακρατικής Σύμπραξης: “Education in Sustainable Development of Coastal Areas”

Calendar

September 2017
Mo Tu We Th Fr Sa Su
28 29 30 31 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 1

Πρόσφατα νέα

Ανακοίνωση Την 1η Οκτωβρίου 2015 και ώρα 13.00, στην αίθουσα Συγκλήτου,...

Read more

Καιρός

Partly Cloudy

12°C

Athens

Partly Cloudy

Humidity: 58%

Wind: 4.83 km/h

  • 4 Dec 2015

    Clear 17°C 9°C

  • 5 Dec 2015

    Sunny 17°C 9°C