Βαρότσης Νικόλαος 

Τίτλος Διδακτορικής Διατριβής:

Κοινωνιο-ψυχολογικές διαστάσεις οικονομικής συμπεριφοράς: μοντέλα προσομοίωσης φορολογικού σχεδιασμού

 

Περίληψη

Η φοροδιαφυγή αποτελεί σήμερα  το μεγαλύτερο πρόβλημα που καλείται να αντιμετωπίσει η Ελληνική Οικονομία. Η παράνομη αποφυγή πληρωμής φόρων αποτελεί μείζον οικονομικό και κοινωνικό πρόβλημα αφού στερεί το δημόσιο από κοινωνικούς πόρους που θα βελτίωναν το επίπεδο διαβίωσης της χώρας ενώ παράλληλα αποτελεί το σημαντικότερο μέσο ανακατανομής του διαθέσιμου εισοδήματος από τους νόμιμους φορολογούμενους προς τους φοροφυγάδες. Η παρουσία της φοροδιαφυγής σε πολύ υψηλά επίπεδα επί δεκαετίες προσπερνά απλά την αποτυχία του φορο-εισπρακτικού μηχανισμού. Οι αντιστάσεις που εμφανίζουν οι πολίτες εδώ και πολλά χρόνια να συμμετέχουν σε ένα κοινό μέτωπο κατά της φοροδιαφυγής έχει άμεση σχέση με τα κοινωνικά χαρακτηριστικά που επικρατούν στην χώρα, τις αντιλήψεις που ευνοούν αυτήν τη συμπεριφορά αλλά και με την εμπιστοσύνη προς τη διαχείριση των κοινωνικών πόρων από το δημόσιο. Η έρευνα σκοπό έχει να διερευνήσει τη δυνατότητα μέτρησης αυτών των χαρακτηριστικών και αντιλήψεων, εάν πράγματι έχουν σημαντικό ρόλο στην διαχρονική παρουσία υψηλής παραοικονομίας, τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να αλλάξουν με δεδομένη τη δυναμική συμπεριφορά που χαρακτηρίζει το κοινωνικό σύνολο. Για τη διερεύνηση των κοινωνικών χαρακτηριστικών και αντιλήψεων του πληθυσμού ακολουθήθηκε η μεθοδολογία συλλογής στοιχείων με την τεχνική του ερωτηματολογίων. Η πολυμεταβλητή ανάλυση των δεδομένων είναι δυνατόν να εντοπίσει εκείνα τα κοινωνιο-ψυχολογικά χαρακτηριστικά του πληθυσμού που διαμορφώνουν την φορολογική του συμπεριφορά. Επιπλέον, η έρευνα στοχεύει στη διερεύνηση μαθηματικών μοντέλων που αναπαριστούν ικανοποιητικά τη φορολογική συμπεριφορά  αλλά και στην ανεύρεση μοντέλων προσομοίωσης που βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα του φορολογικού συστήματος. Η εξέταση της δυναμικής συμπεριφοράς του πληθυσμού σε ένα μη γραμμικό μοντέλο είναι δυνατόν να αποκαλύψει έναν μηχανισμό που παρακινεί τη φορολογική συμπεριφορά, ώστε να γίνει πιο κατανοητή. Η ανεύρεση εναλλακτικών πολιτικών για τη βελτίωση του φορολογικού συστήματος προκύπτει από μία καλύτερη κατανόηση του προβλήματος της φοροδιαφυγής. 

Καινοτομία

Η διδακτορική διατριβή φιλοδοξεί να εισάγει τις εξής καινοτομίες: Πρώτον, την αναγνώριση την κοινωνιο-ψυχολογικών χαρακτηριστικών που διαμορφώνουν την φορολογική συμπεριφορά ενός πληθυσμού, κάτι που επιχειρείται για πρώτη φορά στη διεθνή βιβλιογραφία. Δεύτερον, την διερεύνηση ενός φορολογικού συστήματος βασιζόμενου στα κοινωνιο-ψυχολογικά χαρακτηριστικά που έχουν εντοπιστεί στον πληθυσμό και όχι απλά σε δημογραφικά ή περιουσιακά χαρακτηριστικά που εξαντλούνται τα περισσότερα φορολογικά συστήματα που εφαρμόζονται. Τρίτον, την ανεύρεση μοντέλων που προσομοιώνουν και συνεπώς εξηγούν την φορολογική συμπεριφορά, μία προσπάθεια που πραγματοποιείται για πρώτη φορά στη διεθνή ερευνητική πρακτική. Ειδικά η διερεύνηση μη γραμμικών μοντέλων βασιζόμενων σε κοινωνιο-ψυχολογικά χαρακτηριστικά που παρακινούν τη φορολογική συμπεριφορά, είναι μία προσπάθεια που πραγματοποιείται για πρώτη φορά στην παγκόσμια βιβλιογραφία.

Κοινωνικά οφέλη

Η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου ενός πληθυσμού προέρχεται από μία οικονομία με σταθερή οικονομική ανάπτυξη. Μία οικονομία με προοπτικές σταθερής ανάπτυξης απαιτεί κατάλληλες οικονομικές συνθήκες, ειδικά στο σύγχρονο ανταγωνιστικό περιβάλλον της παγκοσμιοποίησης. Βασικό χαρακτηριστικό των προηγμένων οικονομιών, είναι η παρουσία ενός ισχυρού και υγιή δημόσιου τομέα. Το ισχυρό κράτος όχι μόνο φροντίζει για τη διατήρηση των κατάλληλων οικονομικών συνθηκών που διασφαλίζουν την βιώσιμη ανάπτυξη αλλά παρέχει εκείνες τις κοινωνικές υπηρεσίες που είναι αναγκαίες για να αμβλύνονται οι οικονομικές διαφορές. Η βιωσιμότητα και η αποτελεσματικότητα ενός κράτους εξαρτάται από την εξασφάλιση των πόρων που είναι αναγκαίοι για τη δημοσιονομική του πολιτική αλλά και από την κατάλληλη διαχείριση αυτών. Βασικός παράγοντας ενός υγιούς και ισχυρού κράτους είναι ένα αποτελεσματικό φορολογικό σύστημα που εξασφαλίζει τους αναγκαίους δημοσιονομικούς πόρους αλλά και επιτυγχάνει τη αναδιανομή του εισοδήματος σε πιο ευπαθείς ομάδες με τις κοινωνικές παροχές. Ένα αναποτελεσματικό φορολογικό σύστημα, αποστερεί πολύτιμους πόρους για την πραγματοποίηση της δημοσιονομικής πολιτικής, προάγει την ανισότητα στον πληθυσμό ενώ παράλληλα απωθεί με την αστάθειά του τις ιδιωτικές επενδύσεις που είναι απαραίτητες για την οικονομική ανάπτυξη. Η ανεύρεση ενός πιο αποτελεσματικού φορολογικού συστήματος είναι κύριος παράγοντας για την επιβίωση και την ανέλιξη του κράτους Η διατριβή φιλοδοξεί να συμπεράνει ότι ο εντοπισμός των κοινωνικών χαρακτηριστικών και αντιλήψεων που ευνοούν τη φοροδιαφυγή είναι ένα πολύτιμο εργαλείο για την καταπολέμησή της. 

Τριμελής Επιτροπή

  Καθηγητής Κατερέλος Ιωάννης, Πάντειο Παν. Κοινωνικών & Πολιτικών Επιστημών (επιβλέπων)

  Καθηγήτρια Σακαλάκη Μαρία, Πάντειο Παν. Κοινωνικών & Πολιτικών Επιστημών

  Επίκουρη Καθηγήτρια, Καζή Σμαράγδα, Πάντειο Παν. Κοινωνικών & Πολιτικών Επιστημών

 

Δημοσιεύσεις / Ανακοινώσεις

- Επιστημονικά Περιοδικά με κριτές

- Επιστημονικά Συνέδρια με Κριτές

Calendar

September 2017
Mo Tu We Th Fr Sa Su
28 29 30 31 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 1

Πρόσφατα νέα

Ανακοίνωση Την 1η Οκτωβρίου 2015 και ώρα 13.00, στην αίθουσα Συγκλήτου,...

Read more

Καιρός

Partly Cloudy

12°C

Athens

Partly Cloudy

Humidity: 58%

Wind: 4.83 km/h

  • 4 Dec 2015

    Clear 17°C 9°C

  • 5 Dec 2015

    Sunny 17°C 9°C